YAZARLAR

İMBAT

Güçlü ÇEZİK

SAVAŞ TEHLİKESİ

[08-06-2010]

Öncelikle 2008'de büyük bir küresel ekonomik krizin başladığını ve halen sürdüğünü hatırlatarak başlayalım. 1929'da da Büyük Ekonomik Buhran yaşanmış, bütün dünyada koca koca şirketler batmış, milyonlarca insan işsiz, evsiz barksız kalmış, binlerce insan intihar etmişti. Elbette bu durum, ülkeler arasında önce ekonomik, sonra siyasi, en son da askeri sürtüşme yaratmıştı.

Böylece Hitler çıktı ortaya. Aslında insanların belki de halen anlamadığı şey, Hitler'in bütün dünyayı savaşa sürüklemeden çok önce Yahudi düşmanı ve ırkçı söylemlere kendi halkını körü körüne inandırmayı başarmış olmasıydı! Bunu da son derece bilimsel propaganda yöntemleriyle başardı. Büyük Ekonomik Buhran'ın meyvası Hitler ve 2. Dünya Savaşı oldu.

Son günlerde birilerinin sürekli Hitler'e benzetilmesi, Hitler'in bu kadar çok anılması da boşuna değildir. Günümüzün büyük ekonomik krizi, 1929 krizinden daha büyüktür. İnanmayanlara Dubai'nin, Bahreyn'in, Yunanistan'ın, Macaristan'ın ülke olarak battığını, sırada İspanya, Portekiz ve İngiltere'nin olduğunu hatırlatalım. Elbette bu kriz de kendi Hitler'ini yaratacaktır. Elbette savaş tamtamları çalacaktır. Ekonomik çöküşe öfke duyan milyonları yatıştırmak lazımdır. Ekmeğini elinden alan yabancılara haddini bildirmek lazımdır. Milyonlarca insan elbette böyle hissedecektir.

Toplumların ırkçı ve ayrımcı düşüncelerden uzak, sakin, sağduyulu ve akılcı düşünmeleriyle savaşlar önlenebilir aslında. Ama ekonomik çöküş nedeniyle işsiz, aşsız, evsiz, sersefil ve umutsuz kalmış milyonların, duygularıyla değil de akıllarıyla hareket etmeleri pek mümkün olmaz. Bu nedenle milyonlarca insan böyle bir ortamda yeni Hitler'in duygusal çıkışlarıyla yönlendirilmeye, tepki göstermeye, hatta ölmeye bile hazır hale gelir.

Kısacası durum çoğumuzun zannettiğinden çok daha tehlikelidir. Uluslar arası ilişkilerde en ufak bir kıvılcım, savaşın fitilini ateşleyebilir.

Ve biz, ABD Irak'ı işgal ettiğinden beri, sonraki asıl hedefin İran değil Türkiye olduğunu ısrarla hep söylüyoruz. İşte şimdi Türkiye'yi bir savaşa çekmek için uygun zemin ortaya çıkmıştır.

Yine de biz ne desek, Molla Kasım misali bize yine inanmayanlar olacaktır. Onlara da dünyanın en iyi 500 iktisatçısından biri kabul edilen Prof. Dr. Erinç Yeldan'ın Milliyet'te Devrim Sevimay'a yaptığı açıklamalardan birkaç alıntıyı tanık gösterelim. İşte Prof. Dr. Yeldan'ın sözlerinin en can alıcı bölümleri:

“Önemli olan bu krizin, ileride yaşayacağımız günlerde Türkiye'yi ve bölgemizi etkilemesi muhtemel iktisadi sosyal sonuçları arasında “düzeltici savaş” (corrective war) olarak nitelendirilen bir konjonktürün de olma olasılığıdır, demiştik.

...

Krize neden olan bu üretim fazlasının deyim yerindeyse bir şekilde “yakılması” gerekiyor. O zaman da işte iktisadi yatırıma dönüştürülemeyen, satın alınamayan mal fazlasının savaş konjonktürü içinde yakılması gündeme gelebiliyor.

...

Bir iktisadi kriz konjonktürü çoğunlukla sosyal ve siyasi krizleri de beraberinde getirir. İnsanlar işsiz kalır, işsiz kaldığında komşusuna kızgınlık duyar, “Benim işimi o aldı” kıskançlığına bürünür. Bu türlü gerginliklere de zamanla hemşerilik bazında, etnik kimlik, mezhep veya diğer sosyal kategoriler bazında meşruiyet kazandırılır. İnsanlar sistemi sorgulamak yerine, bağlı bulundukları kökenler üzerinden durumlarını açıklamaya çalışarak, yeni birtakım kavramlar, ideolojiler üretirler ve sonunda da meşruiyet sorunu ortaya çıkar.

...

Çoğu zaman işbaşında olan siyasiler de bu meşruiyet zeminini aslında sistemin sorunlarını gözden kaçırmak ve aynı zamanda da bu tip gerginliklerin yurt içinde bir açık çatışmaya dönüşmesini engellemek amacıyla ulusal birlik, cemaat veya bir mezhep bayrağı altında bir “birlik ideolojisi” yaratmaya çalışırlar. Bunun için gerekirse hayali bir düşman dahi yaratırlar.

...

Fakat, bu hayali gerginlikler birden gerçek haline gelebilir ve siz dahi bir birey olarak birden bire tek bayrak, tek ideoloji, tek inanç altında toplanıp, krizin yapısal nedenlerini göz ardı etmek pahasına ulusunu, bayrağını, inancını korumak gibi sloganlar etrafında canını vermeye hazır bir vatandaş haline gelirsiniz. Fakat bu arada da ne olur? Krizin maliyeti, borçlar, batan şirketlerin ödenmemiş ücretleri, Yunanistan’da olduğu gibi çok yüksek kamu borçlarının maliyetleri, emekçi sınıflara veya ileriki nesillerin sırtına borç olarak bindirilir ve bu kesimler de bu fedakarlığa katlanır.

...

Bu kriz, öyle bir iki tane finansal regülasyon, bir iki tane bankanın devletleştirilmesi, işsizlikle mücadele için sağda solda yaratılan bir iki politikayla unutulup gidilecek, palyatif tedbirlerle aşılabilecek türden bir kriz değil.

...

Daha Yunan halkı bir şey yaşamadı. 13, 14’üncü maaş denen ek ikramiyeler yatmadığında, sosyal hizmetler paralı hale geldiğinde ne olacak? Yine, mesela Avrupa para birliği devam edecek mi, etmeyecek mi? Yunanistan’ın yanına İspanya ve Portekiz’in de eklenip, “Biz kendi paralarımızı basacağız. Batan batacak, çıkan çıkacak” deyip, AB para birliğinden çıkma ihtimalleri çok yüksek. Bu da AB’nin çok büyük darbe alması anlamına gelir, ki o zaman bugüne kadar Avrupa coğrafyasında örtbas edilmeye çalışılan her türlü etnik, ideolojik ve mezhepsel çatışmaya zemin doğmuş olur.”