HABER: ROJDA DOLGUN
Efeler Kaymakamlığı toplantı salonunda “İletişimin yeni yüzyılı” başlığıyla düzenlenen programda, yapay zeka, algoritmalar ve yeni medya ekseninde gazeteciliğin geçirdiği dönüşüm konuları ele alındı.
Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Muğla Bölge Müdürü Sezgin Sağun, iletişimin artık yalnızca bilgi aktarmaktan ibaret olmadığını vurgulayarak “Dijital çağla değişen iletişim düğümünün içeriği, gazeteciliğin dönüşen yapısını ve sosyal medyada etkili içerik üretmenin inceliklerini ele almak üzere bir aradayız. Bu program, İletişim Başkanlığı Muğla Bölge Müdürlüğü olarak basınımıza verdiğimiz önemin ve nitelikli iletişimin güçlendirme vizyonumuzun somut bir göstergesidir. Günümüzde iletişim yalnızca bilgi aktarmak değil, doğru bilgiyi doğru zamanda, doğru yöntemle ve toplumsal sorumluluk bilinciyle sunma meselesidir. Dijitalleşme, gazeteciliğe yeni imtihanlar sunduğu kadar beraberinde ciddi sorumluluklar ve sınamalar da getirmektedir” dedi.
Sağun, dijitalleşme ile birlikte iletişim süreçlerinin daha karmaşık bir hal aldığını belirterek, doğru bilginin doğru zamanda ve doğru yöntemle sunulmasının önemine dikkat çekti.
Sağun, “Gazetecilik mesleğinin özünü oluşturan doğru, etik ve kamu yararı ilkelerini gözetmek her zamankinden daha hayati bir önem taşımaktadır. Bununla birleşen dezenformasyonla mücadele yalnızca bir kurumun değil, tüm iletişim ekosisteminin ortak sorumluluğudur.Yerel basın ise bu mücadelenin en güçlü ve en güvenilir aktörlerinden biridir. Çünkü yerel basın sahaya en yakın olan, toplumu en iyi tanıyan ve güven ilişkisini en güçlü şekilde kuran yapıdır. Değerli katılımcılar, İletişim Başkanlığı Muğla Bölge Müdürlüğü olarak hedefimiz basınımızın dijital dönüşüme uyumunu desteklemek, mesleki kapasitesini güçlendirmek ve doğru bilginin toplumla buluşmasını sağlamaktır. Bu programın yerel basınımız için verimli ve yol gösterici olacağına yürekten inanıyorum.” ifadelerini kullandı.
SOSYAL MEDYADA GÜVEN İNŞA ETMEK ZORLAŞIYOR
İletişim uzmanı Mehmet Kılıç yaptığı sunumunda sosyal medya üzerinden içerik üretiminin inceliklerine odaklandı. Kılıç, günümüzde yerel basının sınırlarının ortadan kalktığını belirterek, “Bu eğitim boyunca temel soru güvenilirlik üzerine kurulu. Kurumsal itibar sosyal medyada tek bir doğru paylaşımla oluşmuyor. Yanlış paylaşımdan kaçınmak için tutarlık, dığruluk ve zamanlama geçiyor. Biz aslında sosyal medyadan önce de içerik üretyorduk. Sosyal medya ile birlikte yerel basın kalmadı. Artık her şey ulusal ve uluslararası olabilecek potansiyelde. Bugün bunu kurgulanmamış bir penguen videosu örneğinden gördük. Dünyayı aslında global bir köy haline getiren videolar var. Bizim bir düzenimiz ve planlamamız olduğunda karşı tarafa güven veriyoruz. Renkler bile bir kurumsal kimlik oluşturuyor. Renkler doğru kullanıldığında çok etkilidir. Bu nedenle hedef kitle analizi sosyal medyada içerik üretiminin temelidir. Yerel basın için sosyal medya ek bir mecra değil çoğu zaman ilk basın aracıdır. Sosyal eda aslında bizim ilk yaın yerimizdir. Haberin başlığı, görseli ve ilk cümlesi her şeydir. Çünkü bu unsurlar o içeriğin tüketilip tüketilmeyeceğinin karar verilmesidir. Üçünün bir arada yapılması gerekir” dedi.
“GÖRÜNMEYEN HABER YAPILMAMIŞ HABER GİBİDİR”
Kılıç, yalan haberlerin doğru haberlere kıyasla çok daha hızlı yayıldığını hatırlattı. Gazetecilerin içerik üretiminde teyit mekanizmalarını daha etkin kullanması gerektiğini vurgulayan Kılıç şu ifadeleri kullandı:
“Mesela temizlik personelleri her gün kalkıp işlerini yaparlar ve biz bunu görmeyiz. Ama belediyelerin sosyal medya hesaplarından artık bu emeğin görünür olduğunu da fark ettik. Bir haber sunarken hikayeleştirilmesi önemlidir. Etik ve doğruluk kurumları bağlar. Yalan haber, doğru haberden yüz kat daha hızlı yayılır. Bununla birlikt etkileşim kamu yönetiminin doğal parçasıdır. Her yapılan yorumun dikkate alınmasını öneririm. Artık haber yazıldığı anda tamamlanmıyor. Artık haberin üretilmesi, doğru şekilde paketlenmesi ve satılması aşmaları var. Bu nedenle haberin ne kadar paylaşıldığı da haberin doğruluğu kadar önemli bir hale geldi.
İçerik üretiminde özellikle video içerikler haberciliğin merkezine yerleşmiş durumda. Video haberi üretiminde süre çok önemlidir. Otuz saniyeden uzun içeriklerin hikayelendirilmesi gerekiyor. Artık insanlar görsel ve hikaye görmek istiyor. Bizim haberlerimizi hakikat unusurundateyit etmemiz gerekiyor. Bir haberi en azından birkaç kaynaktan görebiliriz.
Kötü görüntü bir noktada iyileştirilebilir ama kötü ses, anlaşılmayan bir konuşmanın videolarımızda olmaması gerekiyor. Mümkün olduğunca doğal ışıkla çalışılmalıdır. Sosyal medya acil durumlarda bir kamu hizmeti haline gelir. Biz zaten afet ülkesiyiz. Yangın ve deprem gibi afetlerle uğraşıyoruz. Kriz anlarında kamu hizmeti yapıldığını unutmamamız gerekiyor. Artık görünmeyen haber yapılmamış haber gibidir.”
ALGORİTMA ÇAĞINDA GAZETECİLİK YENİDEN TANIMLANIYOR
Programın bir diğer konuşmacısı olan iletişim uzmanı Kıymet Sezer Güngör ise “Algoritma çağında haber üretmek: Gazetecilik 2.0” başlıklı sunum gerçekleştirdi.
Güngör, günümüzde milyarlarca insanın internet kullandığını belirterek, “Biz gazetecilik dönüşümünün odağındağız. Günümüzde altı milyardan fazla kişi internet kullanıyor. Geleneksel gazeteci artık değişti ve dönüştü. Etik odak önceden nesnellikti. Şimdi algoritmik hesap verilebilirlik var.
Biz teknolojnin kolaylıklarını kullanacağız. Ama teknolojinin olumsuz yönleri de var. Yapay zekanın müşteri yanlısı bir tutumu var. Yapay zeka tamamen mükemmel değil. Birçok yerde yapay zeka ürünü üretilip kitaplar bile yazılıyor. Günümüzde veriyi elinde tutan gücü elinde tutuyor. Günümüzün gücü, bilgi. Şu an en çok tartışılan yapay zekanın telif kısmı var. Gazeteciliğin normatif değerleri dönüşüyor. Başarının ölçütleri değişiyor. Gazeteci, etik ilkelere göre profesyonel iş yapıyor. Burada etkileşim, görünürlük ve toplumsal inşa önemli. Günümüzde pek çok gazeteci YouTube ile birlikte hibrit sisteme geçmiş durumda” dedi.
YEREL BASIN DİJİTAL DÖNÜŞÜMÜN MERKEZİNDE
Geleneksel gazetecilik anlayışının yerini daha dinamik ve veri odaklı bir yapıya bıraktığının altını çizen Güngör şu ifadeleri kullandı:
“Seçimlerde, afetlerde geleneksel medya tercih ediliyor. YouTube genellikle genç izleyiciler için ilk tercih. Üretken arama konusunda beş temel prensip var. Yapay eka sistemleri karmaşık yapıları sevmiyor. Doğal insan dilini daha iyi analiz ediyor. Açık tanımlar verilmeli. Haber sektöründe trafik akışı iki katına çıktı. Yerel medya olarak nasıl dönüşülebileceğinin cevabı olarak bu çalışma yapılıyor. İçerik optimizasyonunu yapay zeka sitemlerine göre yeniden şekillendirmek gerekiyor. Derinlikli analizle sadık okur kitlesi yaratılmalı. Haberde muhabirin imzası oması güvenilirlik sağlıyor.
Kullanıcı tercihlerine ve içerik tabanlarına dayanan filtrelemeler var. Yalan haberler yüzde otuz beş daha fazla kişiye ulaşıyor. Yasal düzenleyici çerçeveye dünyadak ülkeler farklı yaklaşıyor.”
Program sonunda katılan gazetecilere sertifikaları takdim edildi.