banner25

banner24

Katrancı için UNESCO’ya başvuru hazırlığı

Yatağan ile Milas arasında geçimini çam fıstığı ile sağlayan kırsal Katrancı Mahallesi’nin 100-120 yıllık taş duvarlı, el işlemeli ahşap binalarının korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesine başvuru için proje hazırlanıyor.

KÜLTÜR SANAT 23.02.2021, 13:14
Katrancı için UNESCO’ya başvuru hazırlığı

Yatağan ile Milas arasında geçimini çam fıstığı ile sağlayan kırsal Katrancı Mahallesi’nin 100-120 yıllık taş duvarlı, el işlemeli ahşap binalarının korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesine başvuru için proje hazırlanıyor.

100 yıllık evlerde yaşam

Muğla’da Osmanlı döneminin son döneminde yapılan ve birçoğu hala ayakta olan damları toprak, taş duvarlı, kapı ve pencereleri ahşap üzerine el işçiliği ile değişik motiflerin yapıldığı evlerin birçoğunda hala yaşam devam ediyor. Atalardan kalma evlerde 80 yaşında oturan da var, 40 yaşında oturan aileler de var.

Kapı ve pencereler tek tek satıldı

Zamanla aşınan, ev sahiplerinin vefat etmesi nedeniyle boş kalan evlerin birçoğu yıkılma tehlikesi yaşarken, yıkılan evlerin kapı, pencere, elmalık, yüklük, evlerin ortasındaki ağaç direkler üzerlerindeki el işçiliği nedeniyle başta Bodrum olmak üzere turistik yerlerden gelen vatandaşlara satılmış. El işlemeli ahşaplar geçmişte tek tek satılırken, köylüler “Geç uyandık. Artık satmıyoruz” diyerek gelenleri geri çeviriyor.

UNESCO Dünya Kültür Mirası için proje hazırlanıyor

Son günlerde mahalleye başta Yatağan Kaymakamı olmak üzere Muğla Ticaret ve Sanayi Odası yetkililerinin sık sık gelip gitmesi üzerine köylüler kültür mirası bu evlerin restore edilmesi için umut ışığı doğduğunu söylüyor. Katrancı Mahallesi’nde bulunan yaklaşık 50 ata yadigarı taş evlerin gelecek kuşaklara aktarılmasını isteyen mahalle sakinleri, evlerin korunması için UNESCO Dünya Kültür Mirası geçici listesi için hazırlanan projeye katkı vermeye hazır olduklarını açıkladılar.

“Bakanlıktan yardım bekliyoruz”

118 yıllık evde oturan Muhsin Karataş, “Bu ev kaynanama ait. Bu ev köyün en yaşlı evidir. 1903 yılında yapılmış. Bu ev yazın serin, kışın sıcak olur. Kış aylarında soba yakmasan bile yer ocağı ile rahatlıkla yaşar. Bu evlerde yaşayanlar astım-bronşit bulmaz. 1980’li yıllarda buraya Fransız bir mimar geldi. Bize, ‘Bu evleri kesinlikle yıkmayın. Bu evler nefes alan evler’ dedi. Artık günümüzde bu evlere bakmıyoruz, önem vermiyoruz. Aslında bu evler için Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın bizlere yardımcı olmasını bekliyoruz. Allah’ın izniyle ümidimiz var inşallah” dedi.

“Kapı ve pencereler süs eşyası olarak satıldı”

100 yıllık evlerin içindeki el işlemeli ahşap kapı ve pencerelerin geçmişte Bodrum, Marmaris gibi turistik ilçelerden gelenlere süs eşyası olarak satıldığını belirten Karataş, “Hepimiz verdik. Yani hata yaptım ben bile verdim. Kapılar işlemeli olduğu için çoğumuz verdik. Genellikle yıkılan evlerin kapı ve pencerelerinin yanında işlemeli direkleri dahi sattık. Buradan alanlar Bodrum’a götürdü, orada mükemmel evler yaptılar. Evlerin çatısını da bu çatılar gibi yaptılar ve içlerinde halen oturuyorlar” dedi.

“Uyandık artık satmıyoruz”

100 yıllık evlerin el işlemeli ahşap kapı ve pencerelerini almak için gelenler bulunduğunu söyleyen Karataş, “Hala almak için geliyorlar. Ama vermiyoruz, uyandık artık. Vermeyeceğiz. Kültür ve Turizm Bakanlığımızdan tek isteğimiz, bu köyde 50-60 tane ev kaldı. Bu konuda Bakanlığımızdan, Muğla Valiliğimizden ve Yatağan Kaymakamlığımızdan bu binaların restore edilmesi için yardım istiyoruz” dedi.

Osmanlı’nın son dönemine ait kültür varlıkları

Katrancı evlerinin Osmanlı döneminin son kültürel varlıklarından birisi olduğunu belirten Tarcan Oğuz, “Katrancı yöremizin Osmanlı dönemine ait son kültür varlıklarından. Sert kayalar üzerine oturmuş, iki katlı toprak damlı, harçsız yapılan binalardır. Bacalar Milas bacasını andırır, bacalar 20 santim dışa dönük estetik bir görüntü vermekte. Ocak içi genişletilmiş durumdadır. Dış cephede ocak altları üçgen şekilde taşıyıcı bir özelliği vardır. Sıva Malakari sistemine göre yapılmıştır. Evlerin alt kısımları ahır ve samanlık olarak kullanılmaktadır. İç kısmında oyma işçilik var. Merdiven basamakları kenarları kireç badana, ayak basan yerleri sadedir. Taş basamaklardan ikinci kata çıkılır. İkinci kat bazen iki, bazen üç odalıdır. Odaya girdiğinizde kapı arkasında sulukluk, gusülhane dediğimiz banyo yapılan bir bölüm bulunmaktadır. Diğer bölümde elmalık denilen bölüm var. Ocak üstü tek sıralı, iki sıralı gitmektedir. Karşısında aynı zamanda yüklük olarak da kullanılan altı ambar şeklinde bölüm bulunur. Tavan ise ara bir kiriş ile tutulmaktadır. Katrancı’da bu şekilde 50’ye yakın ev bulunuyor. Bu evlerin korunması gerekiyor. Gelecek nesillere taşınarak kültür mirası olarak bırakılması gerekiyor. Bu konuda özel bir çalışma yapılıyor. Önümüzdeki günlerde Katrancı evlerinin korunması ile ilgili çalışma yapılarak turizme kazandırılacaktır. Kaymakamlık ve Muğla Ticaret ve Sanayi Odası’nın bu konuda özel bir çalışması var. Bu çalışma UNESCO’ya sunulacak. SİT köy projemiz var. Bu köy ikinci bir Safranbolu olma iddiasında olan bir köyümüz” dedi.
Yorumlar (0)
banner33
4
açık
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 25 54
2. Beşiktaş 25 54
3. Fenerbahçe 25 51
4. Trabzonspor 25 48
5. Alanyaspor 25 42
6. Hatayspor 25 42
7. Gaziantep FK 26 40
8. Karagümrük 25 37
9. Antalyaspor 25 33
10. Göztepe 25 32
11. Konyaspor 25 31
12. Sivasspor 24 31
13. Malatyaspor 26 31
14. Kasımpaşa 25 29
15. Rizespor 25 27
16. Kayserispor 25 25
17. Erzurumspor 25 25
18. Başakşehir 25 24
19. Denizlispor 26 21
20. Gençlerbirliği 25 21
21. Ankaragücü 24 20
Takımlar O P
1. Giresunspor 23 53
2. Samsunspor 23 49
3. İstanbulspor 23 43
4. Altınordu 23 41
5. Adana Demirspor 23 39
6. Ankara Keçiörengücü 23 38
7. Altay 23 38
8. Tuzlaspor 23 38
9. Bandırmaspor 23 31
10. Bursaspor 23 31
11. Ümraniye 23 31
12. Adanaspor 23 26
13. Menemenspor 23 26
14. Balıkesirspor 23 24
15. Boluspor 23 23
16. Akhisar Bld.Spor 23 19
17. Ankaraspor 23 14
18. Eskişehirspor 23 7
Takımlar O P
1. Man City 25 59
2. M. United 25 49
3. Leicester City 25 49
4. West Ham 25 45
5. Chelsea 25 43
6. Liverpool 25 40
7. Everton 24 40
8. Aston Villa 23 36
9. Tottenham 24 36
10. Leeds United 25 35
11. Arsenal 25 34
12. Wolverhampton 25 33
13. Crystal Palace 25 32
14. Southampton 25 30
15. Burnley 25 28
16. Brighton 25 26
17. Newcastle 25 25
18. Fulham 25 22
19. West Bromwich 25 14
20. Sheffield United 25 11
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 23 55
2. Real Madrid 24 52
3. Barcelona 24 50
4. Sevilla 23 48
5. Real Sociedad 24 41
6. Villarreal 24 37
7. Real Betis 24 36
8. Levante 25 32
9. Athletic Bilbao 24 30
10. Granada 24 30
11. Celta de Vigo 24 29
12. Valencia 24 27
13. Osasuna 24 25
14. Cádiz 24 25
15. Getafe 24 24
16. Deportivo Alaves 24 22
17. Eibar 24 21
18. Real Valladolid 24 21
19. Elche 23 21
20. Huesca 24 19