HABER: TUĞBA AYDIN
Geçtiğimiz aylarda Kaltun Madencilik’in pasa döküm sahası açmak amacıyla başlattığı ağaç kesimlerine karşı köylüler tepki göstermiş, yürüttükleri direniş ve yaptıkları şikayetler üzerine bölgede ormancılık ve harita uzmanları tarafından incelemeler yapılmıştı. Ayrıca köylülerin avukatları, tapuların kaydırıldığı iddiasıyla söz konusu şirket hakkında suç duyurusunda bulunmuştu.
KARİA'NIN KAYIP MİRASI TEHLİKEDE
Maden çalışması yapılan bölgede Karia uygarlığına ait olduğu değerlendirilen önemli bir arkeolojik alanın, maden faaliyetleri ve maden atıklarının tehdidi altında olduğu tespit edildi.
Bölgede inceleme yapan Arkeolog Selahattin Aydın, hazırladığı kapsamlı rapor ile söz konusu alanın Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından acilen incelenmesi, tescillenmesi ve koruma altına alınmasını talep etti. Develiler Mevkiisi’nde yaşayan Bekir Kocabıyık rehberliğinde yaklaşık 10 kilometrelik alan incelendi.
İnceleme sonucunda hazırlanan raporda, Çine ilçesine bağlı Seferler Mahallesi Develiler-Havutlar Tepesi ile Milas ilçesi Eğlencelik mevkisini kapsayan bölgenin, Antik Çağ'da Karia'nın iç kesimlerini kıyıya bağlayan stratejik güzergâh üzerinde bulunduğu ve yüksek arkeolojik potansiyel taşıdığı belirtildi.
KAYA MEZARLARI VE ANTİK YAZIT DİKKAT ÇEKİYOR!
Sahada yapılan gözlemlerde, bölgenin yalnızca kırsal bir yerleşim olmadığı, aynı zamanda nekropol, kutsal alan ve üretim merkezlerini barındıran kapsamlı bir Karia yerleşimi olduğu belirtildi.
Raporda yer alan bulgular arasında; Ana kayaya oyulmuş çok sayıda Khamosorion (Chamosorion) tipi kaya mezarı, Eğlencelik mevkisinde beş gömü nişine sahip oda mezarı, Havutlar Tepesi'nde Helenistik Dönem'e tarihlenen anıtsal mezar yapısı, içerisinde insan iskeletlerinin görülebildiği özgün kaya mezarı, kutsal alan (Temenos) kalıntıları ve ritüel alanları, kayaya oyulmuş merdivenler ve giriş düzenlemeleri, yerleşimin kimliğini ortaya koyabilecek antik yazıt, büyük blok taş mimari kalıntıları, yoğun seramik ve kiremit parçaları, antik su yapıları olan U planlı pınarlar, zeytin veya üzüm işliğine ait olduğu değerlendirilen kaya presleri yer alıyor.
Uzman incelemesi yapılması halinde bölgenin Karia arkeolojisi açısından önemli bilimsel veriler sunabileceği ifade edildi.
BÖLGE ARKEOLOJİSİ CİDDİ RİSK ALTINDA
Başvuruda, söz konusu arkeolojik alanın hemen yakınında planlanan veya sürdürülen maden faaliyetleri ile maden atıklarının kültürel miras açısından ciddi risk oluşturduğu vurgulandı.
Rapora göre ağır iş makinelerinin oluşturacağı titreşimler, yoğun toz ve olası kimyasal kirlilik nedeniyle kaya mezarlarının statik yapısının zarar görebileceği, oda mezarlarının göçük altında kalabileceği ve insan iskeletlerinden elde edilebilecek antropolojik ile DNA verilerinin geri dönüşü olmayacak şekilde zarar görebileceği belirtildi.
ORMAN KESİMLERİ DE İNCELENSİN TALEBİ
Raporda, yalnızca maden faaliyetlerine değil, bölgede gerçekleştirilen orman kesimleri sırasında açılan yolların da kültür varlıklarına zarar vermiş olabileceği belirtilerek bu tahribatın da uzman ekiplerce incelenmesi istendi.
BAKANLIĞA ÇAĞRIDA BULUNULDU
Raporda, devam eden çalışamaların alanın arkeolojisi ve canlı yaşamı üzerinde geri dönülemez biçimde zararlara yol açtığı vurgulanırken, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Aydın ve Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'ndan şu taleplerde bulunuldu:
“Maden atıklarının arkeolojik alan ve etki çevresine dökülmesinin derhal durdurulması, alanın uzman arkeolog ve epigrafistler tarafından yerinde incelenmesi, noktasal koordinatlarla kültür varlıklarının tespit edilmesi, Nekropol, kutsal alan, anıt mezar ve işlikleri kapsayan bütüncül sit sınırının belirlenmesi, orman kesimleri sırasında oluşan tahribatın araştırılması, alanın tamamının koruma altına alınarak gerekli hukuki sürecin başlatılmasını arz ederim.”
